Paarlaamaan Itoophiyaa har’a Amajjii 30, 2025 yaa’ii idilee geggeeffateen Obbo Birhaanuu Adeeloo Komishinara Olaanaa Komishinii Mirga Namoomaa Itoophiyaa taasisuun bakka Dr Daani’eel Baqqalaa muudeera.
Naannoo Kibba Lixa Itoophiyaa godina Kafaa magaalaa Boongaatti kan dhalatan Obbo Birhaanuun, bara hojii isaanii guutuu hojii mootummaa adda addaa irratti tajaajilaniiru. Waggoota jahaaf Ministira Dhimmoota Kaabinee, akkasumas Gorsaa Olaanaa Ministira Muummee duraanii Mallas Zeenaawwii ta’uun waggoota jahaaf tajaajilaniiru.
Obbo Birhaanuun gahee hojii raawwachiisummaa isaaniin alatti filannoo waliigalaa Itoophiyaa bara 2005 gaggeeffame hordofee miseensa mana maree bakka bu’oota ummataa ta’uun filatamaniiru. Yuunivarsiitii Siivil Sarvisii irraa barnoota seeraatiin digrii jalqabaa kan argatan yoo ta’u, boodarra ammoo Hindii irraa mirga namoomaa idil-addunyaatiin digrii lammaffaa argataniiru.
Muuxannoon hojii isaanii paarlaamaaf dhiyaate akka agarsiisutti, waggoota kurnan darbaniif ogeessa seeraa fi gorsaa seeraa ta’uun hojjechaa turaniiru. Komishinara Olaanaa Komishinii Mirga Namoomaa Itoophiyaa duraanii Daani’eel Baqqalaa Adoolessa 05, 2024 bara hojii isaanii xumuruun aangoo isaanii gadhiisuun ni yaadatama. Komishinarri Itti Aantuu Komishinichaa Raakeeb Mallasaanis hanga har’aatti akka Komishinara Olaanaatti tajaajilaa turaniiru.
Dr Daani’eel Baqqalaan Waxabajjii 25, 2019 Ministira Muummee Abiy Ahimadiin muudamuu isaanii irraa kaasee waggoota shaniif komishinicha hoggananiiru. Komishinichi bara hoggansa isaanitti gabaasawwan hedduu kan baase yoo ta’u, gabaasa Qorannoo Biyyaalessaa fuula 130 qabu kan sarbama mirga namoomaa naannoolee Itoophiyaa adda addaa keessatti raawwatame bal’inaan ibsu ijoo ta’ee eerama.
Komishinichi ajjeechaa qondaala ABO Battee Urgeessaa ilaalchisee qorannoo geggeessee kan xumure ta’ullee, hanga ammaatti uummataaf ifo gochuu hin dandeenye. Sababa kanaanis walabummaan komishinichaa gaaffii keessa galee gaaffiin irratti ka’aa tureera. Haata’u malee, ajjeechaan sun qaamota nageenyaa mootummaatiin akka raawwatame agarsiistuun jiraachuusaa komishinichi ibsee ture.
Muummichi ministeeraa Itoophiyaa dhaabbileen mirga namoomaa biyyoota lixaaf akka hojjetan komachuudhaan, yoo barbaachisaa ta’e cufuun akka danda’amu dubbatee ture.
