Pireezidaantiin Itoophiyaa duraanii fi kan amma ergamaa addaa muummicha ministeeraa Dr Abiy Ahmed ta’anii hojjetan Mulatuu Tashoomaan, Pireezdaantiin Eertiraa Isaayyaas Afwarqii Waliigaltee Piriitooriyaa diiguuf “ABUT keessatti qoqqoodinsa uumuuf yaalaa jira” jechuuun himatan. Gochi isaanii kunis “kaaba Itoophiyaa keessatti waraana haaraa deebisee kakaasuu danda’a” jechuun akeekkachiisan.
Mulaatuun yaada isaanii Guraandhala 17 Al-Jaziiraa irratti maxxanfameen, Isaayyaas “sochiiwwan diigumsaa bu’aan isaanii tilmaamamuu danda’u irratti bobba’aniu jiru” jedhan. Gageessaan Eertiraa kun “kaayyoo waloo argachuun qaamolee ABUT keessaa waliigaltee nagaa kanaan hin gammanne waliin walitti maxxananiiru” jechuun himatan. Akka Mulaatuun jedhanitti, haalli kun “waliigaltee nagaa guutummaatti cicciree” naannicha tasgabbii dhabsiisuu danda’a.
Onkoloolessa 2013 hanga Onkoloolessa 2018tti pirezidaantii Itoophiyaa ta’uun kan tajaajilan Mulaatuun, Turkii, Chaayinaa, Jaappaan, fi Azarbaajanitti ambaasaaddara Itoophiyaa, akkasumas Ministira Qonnaa fi Af-yaa’ii Mana Maree Federeeshinii ta’uu dabalatee gitoota hojii dippilomaasii fi ministeera adda addaa irratti hojjetaniiru.
Pireezidaantiin duraanii kun itti dabaluudhaan Isaayyaas “Naannoo Amaaraa keessatti hidhattoota uumee” akkasumas amma ABUT keessatti qoqqoodinsa uumame deeggaraa jira jechuun himataniiru. Kunis “bulchiinsa yeroo akkaataa waliigaltee nagaatiin ijaarame diiguu” akka danda’u akeekkachiisaniiru.
Akka Mulaatuun jedhanitti, haalli akkasii kun “Itoophiyaafis ta’e naannichaaf balaa guddaa” ta’a.
“Eertiraan waldhabdee gurguddaa Gaanfa Afrikaa hunda keessatti hirmaatteetti” kan jedhan Mulaatuun, Isaayyaas yeroo hunda waldhabdee hammeessuuf carraaqqii godha jechuun himatan. ABUT “bara 2020 Muummicha Ministeeraa Abiy aangoorraa buqqisuun aangoo Itoophiyaa deebifachuuf carraaqqii hamaa yommuu eegalu Isaayyaas carraa argatee humnoonni Eertiraa waraana keessa seenan” jedhan. Waliigalteen Piritooriyaa bara 2022 pirezidaantii Eertiraatiif rakkoo akka ta’e ibsuun, “Isaayaasiif nageenyi carraqqii inni dhiibbaa isaa babal’isuuf godhu irratti gufuu ta’uu” ibseera.
Mulaatuun rakkoo Sudaan, Somaaliyaa fi Saahel keessatti deemaa jiru eeruun tasgabbiin Itoophiyaa murteessaa ta’uu cimsanii ibsaniiru. “Jeequmsi Saheel irraa hanga gaanfa Afrikaatti diriire balaa guddaa fida” jechuun akeekkachiisuun, kun “gareewwan finxaaleeyyii akka al-Shabaab fi ISIL jajjabeessuun daldala addunyaa karaa Galaana Diimaatiin jeequu danda’a” jedhan.
Tarkaanfiin dippilomaasii akka fudhatamu kan gaafatan Mulaatuun, qooda fudhattoonni addunyaa fi naannawaa “namoota akka Isaayyaas nageenyi boora’ee arguu barbaadan akka duubatti deebisan” dhaamaniiru. “Kun rakkoo Afrikaa qofa miti, qormaata addunyaati” jechuun cimsanii ibsan.
